Page Nav

HIDE

Grid

GRID_STYLE

Classic Header

{fbt_classic_header}

Header Ad

//

Πρόσφατες Ειδήσεις

/latest

Κώστας Τσόκλης: «Θα είναι κρίμα να πεθάνω τώρα κοντά»

Ο μέγας Κώστας Τσόκλης, ένας έφηβος ετών 90, ανάμεσα στα δέντρα του στο μουσείο του στην Τήνο, σε μια εκ βαθέων συνέντευξη για τη ζωή,...

Διαβάστε επίσης

Ο μέγας Κώστας Τσόκλης, ένας έφηβος ετών 90, ανάμεσα στα δέντρα του στο μουσείο του στην Τήνο, σε μια εκ βαθέων συνέντευξη για τη ζωή, την Τέχνη, τη συγχώρεση, το τέλος... 

Στο συρτάρι εντόπισα το τετράδιο που κρατούσα σημειώσεις όταν, μερικά χρόνια πριν, δούλευα τη βιογραφία του. Τίτλος της «Δεν πέθανα εγκαίρως», εκδόσεις Διόπτρα. Έχω καταγράψει μέσα μου, με κάθε λεπτομέρεια, τις συναντήσεις μας με το ιδιαίτερο ον. Το ασίγαστο, το αυτεξούσιο, το τολμηρό, το επαναφορτιζόμενο. Τον σπουδαιότερο εν ζωή εκπρόσωπο της σύγχρονης τέχνης. Γεννηθείς το 1930. Και φέτος έσπευσα, με το που πάτησα το πόδι μου στο νησί, να τον συναντήσω. Από το «Δυστυχώς δεν πέθανα εγκαίρως» μιας παλιάς μας συνομιλίας, μέχρι το «Θα είναι κρίμα να πεθάνω τώρα κοντά», όπως μου είπε ετούτη τη φορά… Τι δραματικά, συναρπαστικά μελαγχολική η διαδρομή του ανθρώπου!

Τον συνάντησα στο Μουσείο του, στο χωριό Κάμπος της Τήνου. Η Χρυσάνθη Κουτσουράκη, διευθύντρια του Μουσείου, με θέρμη ξεναγεί ταξιδιώτες στην έκθεση με τίτλο «Δέηση». Εμείς καθόμαστε στο γνωστό μας τραπέζι, μπροστά σε έναν Αγιο Γεώργιο της τέχνης του με ένα τεράστιο φίδι που πάντα μαγεύει τα παιδιά και ένα τοπίο στο βάθος «Σισυφικό» (ο βράχος του Εξώμβουργου) που κόβει ανάσα. 

Αγαπημένε μου έφηβε (έτσι τον προσφωνώ) όσες φορές επικοινώνησα τηλεφωνικώς μαζί σας, τους περίεργους μήνες που διανύσαμε (και διανύουμε) ένιωσα ότι σας ταλαιπώρησαν ιδιαίτερα τα συνακόλουθα της εμφάνισης του κορονοϊού στη ζωή μας, όπως η καραντίνα για παράδειγμα. Περίεργο για άνθρωπο που διάγει «εν καραντίνα» ως δημιουργός. 

«Έχεις δίκιο. Ξέρεις τι συνέβη; Αισθάνθηκα ότι οφείλω να παραδεχτώ, έστω και προσποιούμενος, ότι είμαι όμοιος με οποιονδήποτε άλλον, απέναντι στην ίδια τη ζωή. Αυτή η αρρώστια με φέρνει σε ίσα μοίρα. Αν και συχνά λέω: “Μη χειροκροτείτε τους φτασμένους ή τους πλούσιους και μη χλευάζετε τους ανόητους. Είναι όλοι μέλη ενός σώματος”. Μερικά όμως μέλη του σώματός μας αναλαμβάνουν κάποιες παραπάνω ευθύνες για να διασωθεί το υπόλοιπο σώμα. Τα χέρια μας για παράδειγμα. Δεν ξέρω αν είναι ευχαριστημένα, τόσο που ταλαιπωρούνται σε ένα χρέος χωρίς απολαύσεις, εν αντιθέσει με τις απολαύσεις που απολαμβάνει η κοιλιά μας, το πουλί μας, για παράδειγμα… Νομίζω, ότι μέσω της τέχνης μου, έχω αναλάβει μια μεγάλη ευθύνη. Και με πειράζει ότι με κάποιο τρόπο, όλη αυτή η ιστορία σαν να με βάζει στη θέση μου. Και όλες μου οι εξάρσεις, οι εγωισμοί, οι φιλοδοξίες μου, χάνουν το νόημά τους. Γιατί ανακαλύπτεις ότι κανένας δεν σου ανέθεσε τις ευθύνες που πήρες. Μπορούνε οι άνθρωποι να ζήσουν θαυμάσια και χωρίς εσένα. Εσύ δεν μπορείς. Αφού είναι οι αποδέκτες του έργου σου. Εκείνοι βέβαια, νομίζουν, ότι μπορεί να κάνουν χωρίς εσένα. Εσύ πια ξέρεις ότι δεν μπορείς. Γιατί είσαι ο πιο ψαγμένος σε αυτή την περίεργη σχέση».

Πρώτη φορά είδα τη λέξη «Συγχώρεση» να εισχωρεί στη δουλειά σας. Ποιος είναι ο Θεός σας; Από ποιον ζητάτε συγχώρεση;

«Από την τέχνη. Από τους ανθρώπους που τους υποσχέθηκα αγάπη και δεν την έδινα γιατί ήταν η αφοσίωσή μου στην τέχνη. Έχουμε κάθε λόγο να ζητήσουμε “συγγνώμη” ακόμα και από τα αντικείμενα».

Ζητάω συγγνώμη από τη ζωή γιατί δεν την έζησα. Είχα μια μανία άλλη. Ζητάω συγγνώμη από την τέχνη γιατί για στιγμές, μόνο για στιγμές, την παραμέλησα 

Επιτρέψτε μου, για να έχουν έννοια η «συγγνώμη» και η συγχώρηση πρέπει νομίζω να είναι συγκεκριμένη. Να μην είναι αφηρημένη έννοια, στολισμένη με «καλλιτεχνία»… Με τρομάζουν αυτά τα απλωμένα…

«Γιατί το λες αυτό; Ζητάω συγγνώμη από τη ζωή γιατί δεν την έζησα. Είχα μια μανία άλλη. Ζητάω συγγνώμη από την τέχνη γιατί για στιγμές, μόνο για στιγμές, την παραμέλησα. Κάθε μέρα που δεν παραδόθηκα στην τέχνη είναι για μένα αμάρτημα. Όταν άνθρωποι σαν τον Ντα Βίντσι έδωσαν τη ζωή τους όλη, εγώ πρέπει να παραδώσω τη μέρα αλλά και την νύχτα μου ακόμα για να είμαι ισάξιος. Πρόσεξε, Όχι ως αποτέλεσμα ισάξιος αλλά ως πρόθεση».

Ξέρετε τι με τρομάζει στα λόγια σας; Εχετε διασχίσει μια τεράστια ζωή… Σε συγκινήσεις, σε ένταση, σε δόξα, σε μακρύ χρονικό διάστημα Και ενώ μιλάτε για συγχώρεση, λέτε, «η ζωή», «η τέχνη»… Δηλαδή δεν υπάρχει ένας Γιώργος, μια Μαρία, ένας Νίκος… Δεν βάζετε άνθρωπο απέναντι;

«Δεν έχω κάνει σε κανέναν κακό. Τουλάχιστον έτσι νομίζω. Μετατρέποντας τα αισθήματά μας σε τέχνη, σε ποίηση… Ο,τι λέμε είναι κομμάτια ποίησης. Ξέρεις, Ρέα, από τη μια λέω τα περί συγχώρησης αλλά μέσα μου έχω και ένα είδος ευτυχίας, προσωπικής. Αισθάνομαι, ότι μέσα από το πετσί μου υπάρχει και ένας άλλος άνθρωπος, ο οποίος δεν είναι για πέταμα. Κάτι θέλει… Κάτι φτιάχνει… Κάτι θ΄αφήσει».

Διαάστε περισσότερα στο Protagon.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια